Voor de lezer die nu plaatjes verwacht van Kate
Moss en Rachel Weisz helaas, deze blog gaat over wetenschappelijke modellen.

En nee, dat betekent niet Kate Moss en Rachel
Weisz in een labjas.

Tweedeling
Grofweg kun je in de wetenschap een tweedeling
aanbrengen. De tweedeling tussen experimentele wetenschap en historische
wetenschap.

De laptop waar ik nu mee schrijf, het scherm
waar jij op leest, het horloge aan je pols, de natuurwetten van Newton en Maxwell,
het zijn allemaal voorbeelden van experimentele wetenschap. Wat je onderzoekt
is in het heden, en je onderzoek voldoet aan de vijf criteria van de
natuurwetenschap: voorspelbaar, testbaar, waarneembaar, herhaalbaar en
falsifieerbaar.

Aan de andere kant heb je de historische
wetenschappen als paleontologie, archeologie en geologie. De onderwerpen die je
bestudeert liggen in het verleden. Je kunt vaak geen herhaalbare experimenten
doen. Hoe hard je ook probeert, je kunt een T-rex geen gras of vlees voorhouden om te zien waar zijn
voorkeur naar uit gaat.

Wereldbeeld
Daarom heb je bij historische wetenschap
aannames nodig. Die aannames komen voort uit je wereldbeeld.

Als je gelooft dat alles door evolutie is
ontstaan, dan zie je de bewijzen vóór evolutie. Als je gelooft dat God alles
geschapen heeft, dan zie je de bewijzen voor het Bijbelse scheppingsmodel.

Een voorbeeldje: stel dat we dit bot (een feit)
opgraven:

En na lang onderzoek er achter komen dat het bot
van deze meneer de apatosaurus was:


Dan
kun je globaal gezien op twee manieren naar dit feit kijken. Er zijn eigenlijk
maar twee wezenlijk andere alternatieven:
-God heeft de wereld gemaakt (schepping)
-De wereld heeft zichzelf gemaakt (evolutie)

Over de precieze details kun je natuurlijk nog veel
zeggen, en er zijn ook christenen die beweren dat God evolutie heeft gebruikt
om te scheppen (daarover in een andere post meer), maar laten we ons tot deze
twee modellen beperken. Je kunt dus met twee verschillende brillen op naar dit
feit kijken: de atheïstische evolutiebril of de christelijke Bijbelse bril:

Toen
ik dit geweldige zelfportret maakte had ik nog geen baard, maar ik ben vooralsnog
te lui geweest om mijn plaatjes aan te passen 🙂

Het probleem is dus niet dat er verschillende
feiten zijn, sommige die wijzen op schepping en andere die wijzen op evolutie.
Nee, het is eerder dat alle feiten
zowel wijzen op schepping en evolutie
(of in elk geval in beide modellen passen), maar dat de uitleg van die feiten
afhangt van welke bril je op hebt.

De (atheïstische, bij mijn weten) auteur Sir
Arthur Conan Doyle had dit ruim 100 jaar geleden al begrepen. In één van zijn
Sherlock Holmes verhalen schreef hij:

“Indirect bewijs, mijn waarde Watson, is
een bedrieglijk iets, (…) het mag rechtstreeks schijnen te wijzen op een
bepaalde zaak, maar als je je standpunt maar een klein beetje verschuift, kan
het zomaar even rechtstreeks naar iets totaal anders wijzen. (…) Er is
nauwelijks iets meer misleidend dan een onmiskenbaar feit.”

Bekijk het eens van de andere
kant

De bril die je op hebt bepaalt dus welke conclusie je
trekt. De kans is groot dat je je hele leven lang al met dezelfde bril op hebt
rondgelopen, zonder te weten dat je die op hebt. Probeer het eens van de andere
kant te bekijken. Verander eens van bril. Ik heb beide brillen opgehad, en ben
tot de conclusie gekomen dat de Bijbelse bril het beste beeld geeft. Waarom?

Weet je nog die vijf criteria van de wetenschap? Eén daarvan is ‘voorspelbaar’.
Vanuit het Bijbelse wereldbeeld en vanuit het atheïstische wereldbeeld kun je
voorspellingen doen over deze wereld. De voorspellingen van het Bijbelse model
blijken keer op keer te kloppen met de waarnemingen, die van het
evolutiemodel… niet. Maar ook dat is onderwerp voor een andere post.

Bedankt voor het lezen, en voor de lezers die niet zijn afgehaakt, toch maar
een plaatje van Rachel Weisz in een labjas.


Shalom,

-GJ